Γράφει η Ελένη Χριστοφοράτου
Τι πρέπει να σκεφτεί κανείς έχοντας στα χέρια του ένα βιβλίο του Μιχάλη Γριβέα; Ότι σίγουρα δεν θα διαβάσει κάτι τετριμμένο, κάτι χιλιοειπωμένο. Θα διαβάσει κάτι πρωτότυπο, κάτι που θα ξεχωρίζει απ’ τα προηγούμενα αναγνώσματά του. Κάτι που θα τον αναγκάσει να περπατήσει σε μονοπάτια καινούριων στοχασμών. Επιπλέον, θα πρέπει να είναι προετοιμασμένος ότι θα βρεθεί αντιμέτωπος με έργα πολυπρισματικά που επιδέχονται πολλαπλές ερμηνείες.
Ο “Φάρος Σκιών”, “Η προφητεία της Ατλαντίδας”, “Λίλιθ και Λασθινία”, “Η Εσχάτη παρουσία”, όλα του τα έργα ανοίγουν νέους ορίζοντες προβληματισμών αφήνοντας το δικό τους μοναδικό αποτύπωμα.
Το εν λόγω βιβλίο είναι ίσως το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα πρωτοτυπίας, καθώς θίγει το εσχατολογικό γεγονός της Δευτέρας Παρουσίας με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Ο άνθρωπος μέσα στην τρωτότητά του αγωνιά για το αν υπάρχει συνέχεια μετά τον θάνατο και καθώς είναι αδύνατον να βεβαιωθεί γι’ αυτό, η ιδέα της Ανάστασης του προσφέρει μια σωτήρια παρηγοριά.
Στην “Εσχάτη παρουσία” προβάλλεται μια ευφάνταστη πραγματικότητα ενός μακρινού μέλλοντος, όπου οι άνθρωποι έχοντας κατακτήσει τα πάντα και έχοντας γίνει κυρίαρχοι του σύμπαντος, αν και έχουν πετύχει την επιμήκυνση της ζωής, δεν έχουν κατορθώσει ακόμα να νικήσουν τον θάνατο, με αποτέλεσμα η αίσθηση της απόλυτης ματαιότητας να έχει μπολιάσει και το τελευταίο τους κύτταρο. Μπροστά σ’ αυτήν την αβάσταχτη ανθρώπινη μοίρα, παρουσιάζεται η πρωθιέρεια Οιωνίς, που αναλαμβάνει να χαρίσει στους ανθρώπους το χαμένο νόημα της ύπαρξής τους, κάνοντάς τους να πιστέψουν ξανά στη Δευτέρα Παρουσία που υπόσχεται ο χριστιανισμός. Και τότε, μέσα από μια σειρά γλαφυρών εικόνων, ξεδιπλώνονται στα μάτια του αναγνώστη οι ανυπέρβλητες δυσκολίες που καλείται να διαχειριστεί η Οιωνίς μαζί με το ιερατείο, καταδεικνύοντας πως τίποτα δεν είναι απλό όταν πρόκειται να επιτευχθεί ένα όραμα μεγαλεπήβολο. Και πλάι στο κεντρικό αυτό πρόσωπο, δυο άλλα εξίσου σημαντικά πρόσωπα με τα αινιγματικά ονόματα Νάφση και Σωρέ, έρχονται να εξελίξουν την ιστορία με τον πιο απροσδόκητο τρόπο. Εκεί που όλοι είναι έτοιμοι να θυσιάσουν τα πάντα προς χάριν της αθανασίας, η Νάφση και ο Σωρέ θα διαφωνήσουν, καθώς έχουν συνειδητοποιήσει βαθιά τι σημαίνει αυτή η αθανασία: μια ζωή επίπεδη που δεν θα έχει τη γοητεία της έκπληξης, γυμνή από κάθε εξέλιξη, αφού δεν θα υπάρχει πια ούτε γέννηση ούτε απώλεια ούτε καν ο έρωτας, η απόλυτη πηγή ζωής. Ο έρωτας που δίνει νόημα, ενέργεια και συνέχεια στην ανθρώπινη ύπαρξη θα πάψει να υπάρχει στο πλαίσιο αυτής της υποσχόμενης αιωνιότητας. Πόσο όμως ζωντανός μπορεί να θεωρηθεί κανείς σε μια πραγματικότητα όπου δεν θα συμβαίνει τίποτα, χωρίς κάτι να εξάπτει τη φαντασία και χωρίς καμία προοπτική ανατροπής; Και αντίθετα, πόσο αυθεντική και γοητευτική γίνεται η ζωή όταν δεν υπάρχει η εγγύηση της βεβαιότητας; Η Νάφση και ο Σωρέ επιλέγουν τον δρόμο του πεπερασμένου, όπου όλα έχουν αρχή και τέλος, σαν ένας κύκλος που πρέπει να κλείσει. Ενώ όλοι ψηφίζουν υπέρ μιας πραγματικότητας άχρωμης και αποστειρωμένης, η Νάφση και ο Σωρέ είναι οι μόνοι που θα δώσουν τη θετική τους ψήφο στο χρώμα του έρωτα. Γιατί ο έρωτας δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα. Είναι η κινητήριος δύναμη που μας βγάζει από τον μικρόκοσμό μας και μας συνδέει βαθιά με έναν άλλον άνθρωπο, μέσα απ’ τα μάτια του οποίου ανακαλύπτουμε εκ νέου τον εαυτό μας, τις αντοχές μας, τα όριά μας, το μεγαλείο να προσφέρουμε χωρίς αντάλλαγμα. Ποιο θα είναι το νόημα της ύπαρξης αν χαθεί αυτή η ενέργεια που μας θυμίζει ότι είμαστε ζωντανοί και μας αποδεικνύει ότι η μεγαλύτερη ευτυχία βρίσκεται στο να μοιράζεσαι;
Η Νάφση και ο Σωρέ επιλέγοντας τον θνητό έρωτα, αποτελούν την πιο ηχηρή κατάφαση στη ζωή. Γιατί τελικά, πώς θα μπορέσει το ανθρώπινο ον να εκτιμήσει την αξία της ζωής όταν όλα θα είναι δεδομένα και δεν θα διακυβεύεται τίποτα;

“Η Εσχάτη παρουσία” δεν είναι μια απλή λογοτεχνική αφήγηση με στόχο την τέρψη του αναγνώστη. Είναι ένα βιβλίο βαθυστόχαστο που γεννά γόνιμους προβληματισμούς και αξίζει να βρίσκεται στη βιβλιοθήκη όσων αγαπούν τα ποιοτικά βιβλία.
Το ξεχωριστό αυτό λογοτεχνικό πόνημα έχει διακριθεί στον 7ο Διεθνή Λογοτεχνικό Διαγωνισμό του Ομίλου για την UNESCO Τεχνών, Λόγου και Επιστημών Ελλάδος, το 2018, με τον τίτλο “Νάφση και Σωρέ”.